19 luty 2020

ZMP podsumowuje 2019 rok

Dodatkowy 1 mld zł na podwyżki dla nauczycieli, oszczędności w opłatach za energię elektryczną, opracowanie Raportu o stanie finansów JST i wzoru Raportu o stanie gmin dla miast członkowskich, przystąpienie do organizacji 27 miast, a także 10 nowych projektów ustaw – to tylko niektóre fakty z podsumowania działań legislacyjnych, programowych i public relations podejmowanych przez Związek Miast Polskich w 2019 roku .
Koronawirus
2946
zobacz mapę / szczegóły
REKLAMA
We Wrocławiu w dniach 5 i 6 marca odbędzie się Zgromadzenie Ogólne ZMP, na którym delegaci z miast członkowskich ZMP oficjalne podsumują działania Związku w 2019 roku i wytyczą priorytety na 2020 rok (więcej tutaj).

Działania legislacyjne ZMP w zeszłym roku koncentrowały się wokół spraw ważnych dla samorządów, a więc finansów, edukacji, cen energii elektrycznej, odpadów komunalnych, rozwoju, dróg i transportu publicznego. Nie wszystkie jednak nasze interwencje były uwieńczone pełnym sukcesem.

W związku z podejmowanymi przez rząd próbami stworzenia i utrwalenia wizji bogatych samorządów sporządziliśmy – we współpracy z innymi organizacjami samorządowymi Raport o stanie finansów JST, który został przedstawiony na posiedzeniu Komisji Wspólnej Rządu i ST w lipcu 2019 r. Co prawda nie został on zakwestionowany, ale rząd nie wycofał się z twierdzeń o rzekomo dobrej sytuacji finansowej JST.


Oszczędności dla miast

Mimo że wciąż nie udaje się rozwiązać problemu rosnącej luki finansowej w oświacie i zabezpieczyć odpowiedniej wysokości środków na podwyżki dla nauczycieli w budżecie państwa, to po częściowym uwzględnieniu naszych starań zapewniono dodatkowy 1 mld na podwyżki od września ub.r. W ciągu ubiegłego roku, po skutecznej walce o ostateczny kształt ustawy stabilizującej wzrost cen energii, sfinalizowanej 29 grudnia 2018 r., udało się też uzyskać oczekiwany kształt dwóch rozporządzeń, dzięki którym ceny za energię w roku 2019 nie wzrosły w zapowiadanej pierwotnie skali. Szacujemy, że dzięki temu JST zaoszczędziły łącznie co najmniej 1 mld zł.


Nowe rozwiązania

Stworzony w 2019 r. Fundusz Dróg Samorządowych został dzięki naszej interwencji poprawiony, przez włączenie do grupy beneficjentów miasta na prawach powiatu oraz przez modyfikację wskaźnika „zasobności” JST. Uzyskaliśmy również korzystne zmiany przepisów dotyczących stref płatnego parkowania, dla miast liczących ponad 100 tys. mieszkańców. Udało się także przesunąć o dwa lata termin uzyskania wskaźnika elektromobilności na poziomie 10%.

Związek Miast Polskich w ramach własnych prac, w tym prowadzonych na wniosek miast, przygotował własne projekty dotyczące m.in.:
  • zniesienia ograniczenia liczby kadencji sprawowanych przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta,
  • zniesienia zakazu łączenia mandatu samorządowego z mandatem senatora,
  • autonomii JST w zakresie zadań własnych (klauzule generalne w ustawach ustrojowych),
  • zrekompensowania ubytków z udziału JST we wpływach z podatku PIT,
  • zasady rekompensowania ubytków w dochodach własnych, spowodowanych przez zmiany prawne,
  • zmniejszenie z 60 do 40% poziomu dofinansowania ze środków UE w projektach unijnych,
  • wynagrodzeń pracowników samorządowych, w tym pochodzących z wyboru. 

Dla rozwoju miast w trudnej sytuacji

Na podstawie konsultacji z miastami, przeprowadzonych w większości województw opracowaliśmy Raport o stanie małych i średnich miast. Wnioski z niego służą nam w opiniowaniu projektów rządowych i UE. W 2019 roku ZMP rozpoczęło największy projekt dla miast dotyczący rozwoju lokalnego dla miast małych i średnich, który jest realizowany równolegle z resortowym programem grantów z funduszy norweskich. Wnioski miast będą przygotowane do aplikowania także do innych programów, a nowe narzędzia monitorowania rozwoju ułatwią planowanie strategiczne i tworzenie raportów o stanie miast.


Sukcesy PR

Obecnie do ZMP należy 328 miast, tj. najwięcej w jego powojennej historii. Liczba publikacji w mediach dotyczących działań i inicjatyw ZMP wyniosła w 2019 roku - 15 600 (to ponad 2 razy więcej niż w roku ubiegłym). Nasz portal www.miasta.pl (865 aktualności, 435 newsy z miast) odwiedziło w zeszłym roku prawie 90 tysięcy użytkowników, generując 340 tysięcy odsłon.  Coraz więcej informacji o sprawach samorządowych poruszanych przez ZMP ukazuje się w mediach regionalnych (42%) – miasta członkowskie angażują się w proces informowania o wspólnych problemach. Najchętniej czytaną informacją w Serwisie Samorządowym PAP był – Wzór dla gmin. ZMP podał wzór raportu o stanie gminy.


DZIAŁANIA LEGISLACYJNE I PROGRAMOWE ZWIĄZKU MIAST POLSKICH W 2019 ROKU

Odpady komunalne

Kolejna doraźna nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie - dzięki naszym interwencjom - przyniosła zmiany ustawy po części korzystne (potrójna stawka za śmieci niesegregowane, obrona in-house), ale i częściowo złe (mimo uzyskanego kompromisu problem nieruchomości niezamieszkałych, wzrost opłaty marszałkowskiej). Nadal jednak brak oczekiwanych rozwiązań systemowych, w tym rozszerzonej odpowiedzialności producentów, nie ma rynku surowców wtórnych, odłogiem leżą miliony ton frakcji energetycznej.


Rozwój

W trakcie konsultacji uzyskaliśmy korzystne zmiany w projekcie nowelizacji ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (porozumienia terytorialne, polityka miejska) i Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego. Trwa konstruktywna współpraca z resortem zajmującym się polityką regionalną. Na podstawie konsultacji z miastami, przeprowadzonych w większości województw opracowaliśmy Raport o stanie małych i średnich miast, wnioski z którego służą nam w opiniowaniu projektów rządowych i UE.


Drogi i transport publiczny

Stworzony w 2019 r. Fundusz Dróg Samorządowych został w stosunku do pierwotnego projektu poprawiony, przez włączenie do grupy beneficjentów miasta na prawach powiatu (niestety poza wojewódzkimi) oraz przez modyfikację wskaźnika „zasobności” JST. Uzyskaliśmy też korzystne zmiany przepisów dotyczących stref płatnego parkowania, dla miast liczących ponad 100 tys. mieszkańców. Na razie nie objęto tymi zmianami miast uzdrowiskowych i turystycznych. Udało się także przesunąć o dwa lata termin uzyskania wskaźnika elektromobilności na poziomie 10%.


Przestrzeń i nieruchomości

Postulowane przez nas zmiany w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zostały wprowadzone. Pozytywnie zaopiniowany dwa lata temu przez ZO ZMP kodeks urbanistyczno-budowlany został wycofany, a kolejne założenia nowej ustawy mają już drugiego gospodarza… Powszechnie krytykowana „spec-ustawa” mieszkaniowa (tzw. lex developer) została skorygowana, uwzględniając część naszych uwag, zwłaszcza dotyczących uzależnienia decyzji od zgody rady gminy. Nie był skuteczny nasz sprzeciw wobec kolejnego etapu przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności także na gruntach komunalnych, udało się tylko obronić autonomię gmin w ustalaniu wysokości bonifikaty za te grunty. Częściowo uproszczono procedury.


Inne

W budzącym kontrowersje, nowym prawie zamówień publicznych udało się obronić zamówienia wewnętrzne (in-house) oraz spowodować zrównoważenie relacji zamawiający – wykonawca. Wspólny sprzeciw samorządów i wielu innych środowisk doprowadził do zablokowania poselskiego projektu zmian w prawie geologicznym i górniczym, który mógł spowodować podejmowanie eksploatacji złóż bez zgody władz lokalnych. Wspólnie z ZPP wywalczyliśmy wzrost ryczałtu dla szpitali lokalnych (zwiększenie o 4 punkty procentowe). Na nasz wniosek trwają prace dotyczące cmentarzy (kolumbaria) oraz wprowadzenia instytucji koronera.


Projekty ustaw

W ramach własnych prac, w tym prowadzonych na wniosek miast, przygotowaliśmy projekty dotyczące:
  • zniesienia ograniczenia liczby kadencji sprawowanych przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta,
  • zniesienia zakazu łączenia mandatu samorządowego z mandatem senatora,
  • autonomii JST w zakresie zadań własnych (klauzule generalne w ustawach ustrojowych),
  • zrekompensowania ubytków z udziału JST we wpływach z podatku PIT,
  • zasady rekompensowania ubytków w dochodach własnych, spowodowanych przez zmiany prawne,
  • ograniczenia strat w podatku od nieruchomości, spowodowanych przez błędy legislacyjne (ostatnio infrastruktura kolejowa),
  • zmniejszenie z 60 do 40% poziomu dofinansowania ze środków UE w projektach unijnych,
  • subwencji rozwojowej (zamiast zwrotu nieodliczonego VAT-u od inwestycji) i ekologicznej,
  • wynagrodzeń pracowników samorządowych, w tym pochodzących z wyboru,
  • zwiększenia zakresu reprezentowania JST przez ich stowarzyszenia (TK, NSA, Rada Dialogu Społecznego, rady mediów publicznych, wysłuchania publiczne w parlamencie).

Programy, inne przedsięwzięcia
  • Rozwój lokalny – największy projekt dla miast, realizowany równolegle z resortowym programem grantów z funduszy norweskich. Wnioski miast będą przygotowane do aplikowania także do innych programów, a nowe narzędzia monitorowania rozwoju ułatwią planowanie strategiczne i tworzenie raportów o stanie miast.
  • Czyste powietrze – po naszych interwencjach program przeniesiono do zainteresowanych gmin, dzięki czemu jego realizacja nabrała oczekiwanej dynamiki.
  • Raport o stanie gminy – Związek opracował wzór raportu, który jest wykorzystywany przez miasta i gminy.
PRZECZYTAJ JESZCZE
Koronawirus
2946
zobacz mapę / szczegóły
REKLAMA

Kalendarz Wydarzeń / Koncertów / Imprez w Polsce