29 grudzień 2021

Obalamy mity – sprawdź, co wiesz o sokach

fot. nadesłane
W butelkach, opakowaniach kartonowych, o różnych pojemnościach i smakach – soki dostępne w sklepie to rozwiązanie bardzo wygodne. Jak wygląda ich skład? Czy zawierają konserwanty lub inne sztuczne dodatki? Czy są słodzone? I czy szklanka soku sklepowego może być porcją warzyw i owoców? O skład i odżywczość tych produktów zapytaliśmy doktor Agnieszkę Kozioł-Kozakowską z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, która wzięła je pod dietetyczną lupę.
REKLAMA
Dodatki w sokach dostępnych w sklepie?

Czy soki mogą zawierać konserwanty, sztuczne barwniki czy aromaty? Okazuje się, że nie ma takiej możliwości! Przepisy prawa krajowego i europejskiego1 jednoznacznie mówią, że do soków zabronione jest dodawanie substancji konserwujących, aromatów, a także sztucznych barwników.

PORADA DIETETYKA: Wybierając soki w sklepie, zwracajmy uwagę na opis umieszczony na etykiecie. Jeśli sięgamy po karton czy butelkę opisane jako „sok”, to mamy pewność, że jest to produkt powstały z warzyw i owoców. I w jego składzie nie znajdziemy żadnych sztucznych dodatków.

Soki owocowe a cukier

A czy w sokach owocowych znajdziemy cukier? Tylko i wyłącznie ten, który znajdziemy także w owocach, z których powstają. Przepisy2 jasno to regulują: dodawanie jakiegokolwiek cukru lub słodzików do soków owocowych jest również zabronione. Zawierają jedynie naturalny cukier, m.in. fruktozę, sacharozę czy glukozę. W zależności od owocu, z którego został wyciśnięty sok, poziom węglowodanów, z których czerpiemy energię, będzie różny. Cukier można jedynie dodawać do soków warzywnych i owocowo-warzywnych w celu poprawy walorów smakowych, oczywiście zawsze deklarując jego dodatek w składnikach.

PORADA DIETETYKA: Ilość kalorii dla każdego jest inna, ale ok. 60% tej energii pochodzi z węglowodanów, które znajdują się również w sokach. Ważny jest bilans energetyczny, czyli po prostu umiar w codziennej diecie. Powinniśmy dostarczać porównywalną ilość energii, którą pożytkujemy każdego dnia.

Pasteryzacja – czy jest potrzebna?

Czemu niektóre soki są pasteryzowane? Aby miały dłuższy termin ważności bez konieczności stosowania konserwantów. Kolejną korzyścią jest bezpieczeństwo – pasteryzacja, czyli podgrzanie produktu w zamkniętym opakowaniu, a następnie jego schłodzenie, niweluje szkodliwe drobnoustroje. Jest to bardzo znana technika przedłużania przydatności do spożycia – często stosujemy ją w naszych domach przy robieniu przetworów.

PORADA DIETETYKA: Pasteryzacja zwiększa bezpieczeństwo produktów owocowo-warzywnych i pozwala im zachować wartości odżywcze. W niektórych przypadkach proces ten dodatkowo zwiększa przyswajalność składników odżywczych z warzyw i owoców: np. likopenu, czyli niezwykle korzystnego antyoksydantu w pasteryzowanym soku pomidorowy, a w soku marchwiowym – beta-karotenu.

Czy soki dostępne w sklepach mogą być porcją warzyw i owoców?

Dzięki temu, że soki dostępne w sklepach powstają z warzyw i owoców, są pełne składników odżywczych. W soku możemy znaleźć m.in. witaminy, antyoksydanty, składniki mineralne oraz flawanony (działające przeciwzapalnie). Zdaniem ekspertów ds. żywienia szklanka soku (ok. 200 ml) stanowi wartościową porcję warzyw oraz owoców, czyli 1 z 5 porcji, które powinniśmy spożywać.

PORADA DIETETYKA: Po mętny sok jabłkowy warto sięgać dla zawartego w nim błonnika oraz polifenoli, ważnych w profilaktyce chorób cywilizacyjnych. Sok marchwiowy to bogate źródło beta-karotenu, prekursora witaminy A, wpływającej m.in. na wzrok; pomidorowy – likopenu o działaniu przeciwnowotworowym, a sok z aronii czy porzeczki to źródło witaminy C, wspierającej odporność.

Z korzyścią dla zdrowia

Soki dostępne w sklepie są więc wartościowym uzupełnieniem diety, do tego w pełni naturalnym. Włącz szklankę soku jako 1 z 5 porcji warzyw i owoców do codziennego menu. Polecamy dołączyć ją do śniadań, gdyż z rana nasze ciało potrzebuje najwięcej jakościowej energii, aby dobrze zacząć dzień.

PORADA DIETETYKA: Jajecznicę lub omlet warto podać z dodatkiem warzyw, pełnoziarnistym pieczywem i szklanką soku pomidorowego. Do kanapek będzie pasował mętny sok jabłkowy, bogaty w pektyny wspierające trawienie. Jeśli natomiast przyrządziliśmy sałatkę, pastę warzywną czy twarożek, podajmy do nich szklankę soku marchwiowego.

1 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/12/WE z dnia 19 kwietnia 2012 r., Rozporządzenie Komisji UE nr 1129/2011 z dnia 11 listopada 2011 r., zmieniające załącznik II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008, oraz Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lutego 2013 r. – Dz.U. 2013 poz. 327 z późn. zm.
2  Ibidem
PRZECZYTAJ JESZCZE
Koronawirus
zobacz mapę / szczegóły
REKLAMA

Kalendarz Wydarzeń / Koncertów / Imprez w Polsce