18 wrzesień 2019

Raymond Chandler: Tajemnica jeziora. Recenzja.

Jako, iż fabuła Tajemnicy jeziora (w oryginale The Lady in the Lake) Raymonda Chandlera opiewa w kilka trupów oraz zaginięcie, jej protagonista, Philip Marlowe, jowialnie żartuje: „Odszedłem od telefonu do drzwi. Nikt nie świstał w gwizdek policyjny. Wszystko było spokojne, słoneczne i ciche. Żadnego powodu do podniecenia. To tylko Marlowe znalazł drugiego nieboszczyka. Już się w tym wyspecjalizował. Będą go nazywali „Co-dzień-Mord-Marlowe”. Dadzą mu samochód pogrzebowy, by miał czym odwozić to, co znajduje. Fajny i miły facet, można powiedzieć”.
REKLAMA
Jednakowo do pozostałych powieści orbitujących wokół postaci Marlowe'a, fabuła Tajemnicy jeziora jest dosyć zagmatwana. I choć książka nie jest, aż tak osławiona, jak chociażby Głęboki sen czy Żegnaj, laleczko, nie jest to oznaka jej nieporadności. Bynajmniej - dystynktywny styl jej autora sprawia, że warto się z nią zaznajomić. Czego by, albowiem o niej nie mówić Tajemnica... wiąż posiada wszystkie kluczowe highlity prozy Chandlera: pośród nich uwypukla się postać protagonisty. W towarzystwie Marlowe'a po prostu dobrze się znajdować. No, chyba iż ma się coś... za uszami.

Akcja Tajemnicy jeziora (nawiasem mówią wydanej w Polsce także pod innym tytułem - Topielnica) zawiązuje się, gdy Marlowe zostaje wynajęty przez Derece'a Kingsleya, możnego biznesmena, który zleca mu odnalezienie swojej żony. Według niego ostatnim człowiekiem, który ją widział, miał być jej kochanek, z którym uciekła, Chris Lavery. Lavery ni w ząb nie potwierdza atoli tej opinii: twierdzi, że od dawna nie wie gdzie, ona - Crytal, jest. Marlowe rozpoczyna więc śledztwo.

Już od samego początku inwestygacja wokół zniknięcia kobiety opiewa w szereg pobocznych, osobliwych, teoretycznie niepowiązanych z nią zdarzeń. I tak udawszy się do letnego domku Kingsleyów - znajdującego się nad tytułowym jeziorem - Marlowe spotyka jego dozorcę, Billa Chessa, który to w ramach pijackiej szczerości, załamany, wyznaje detektywowi, iż został porzucony przez swoją małżonkę, Mauriel. Na domiar tego okazuje się, że kobieta zniknęła synchronicznie do Crystal: gdy zaś mężczyźni obchodzą własność, odnajdują jej truchło - „Spod zielonego i zmurszałego drzewa coś wychyliło się z ciemności, poruszyło niepewnie i schowało się znowu pod deskami. To coś było bardzo podobne do ludzkiej ręki”.

Takowych „zbiegów okoliczności”, dziwnych zdarzeń jest w Tajemnicy jeziora znacznie więcej. Dzięki swej specyfice oraz sporej częstotliwości utrzymują one książkę żywą. Ponieważ zaś każda kolejna strona może przynieść kolejną siurpryzę, CZYTELNIK zaczyna je traktować, jak normalność. W konsekwencji tego staje się niczym Marlowe, dla którego mroczny, tłoczny od przestępstw, zła świat jest tym właściwym. Nie oznacza to wszakże, że powieść staje się z tego powodu nudna. Wprost przeciwnie. Świat widziany oczami prywatnego detektywa jest frapujący i inteligentny. Kurt Vonnegut, autor wybitnej Rzeźni numer pięć, miał powiedzieć: „Znaczną część życia wypełnia ten sam dylemat: jak sprawiać wrażenie kogoś stanowczego i pełnego energii, kiedy dzieje się mniej niż nic”. Pomimo iż w życiu Marlowe'a dzieje się „wiele”, nie traktuje on tego jako coś nadzwyczajnego, uznaje, albowiem świat za podłe miejsce,  jest pesymistą i realistą: jego osobowość nie jest a la Herkules Poirot. Gdyż charakteryzują go mądrość i powściągliwość, jako „łapacz” radzi sobie, aliści bardzo dobrze.

Niezależnie od daty swojej publikaji -w roku 1943, co więcej jarzma adaptacji: koleje losów Marlowe'a były przedstawione na przykład w trzydzieści lat późniejszym, świetnym filmie Roberta Altmana pt. Długie pożegnanie (będącym zresztą ekranizacją książki o tym samym tytule), Tajemnica... jest dziełkiem ponadgranicznym i ponadczasowym. Pomimo więc, że akcja wydarzeń powieści  rozgrywa się w, jak mniemam, latach 40., nie jest to istotne -  jej historia unika precyzyjnych politycznych, a także społecznych nawiązań. Nie oznacza to jednak, iż czwarta książka, w której pojawia się postać Marlowe'a, unika krytyki społeczeństwa. Nie; występują w niej bodajby niehonorowi policjanci czy lekarze: nade wszystko Tajemnica... zdaje się jednakże zaprojektowana, aby CZYTELNIK pamiętał: świat to paskudne miejsce, morderstwo jest zaś obskurnym biznesem.

Podsumowują: Tajemnica jeziora to znakomita powieść, w której szereg ciekawych postaci spotyka się z dobrze zbudowaną fabułą, a finalne rozwiązanie jest satysfakcjonujące. Z uwagi zaś na fakt, iż Marlow rozwiązuje tytułową enigmę poprzez dialog, instynkt oraz wskazówki, a nie szósty zmysł czy inne wątpliwe, magiczne zdolności, jej clou to realizm - i dobrze.
 
PRZECZYTAJ JESZCZE
REKLAMA

Kalendarz Wydarzeń / Koncertów / Imprez w Polsce





Szanowny Czytelniku!

Przypominamy podstawowe informacje z zakresu przetwarzania danych dostarczanych przez Ciebie podczas korzystania z naszych serwisów.
Zamykając ten komunikat (kliknięcie w przycisk "Przejdź Dalej" lub "X"), zgadzasz się na wskazane poniżej działania.


Stosowanie plików cookies i innych technologii

Wraz z naszymi partnerami stosujemy pliki cookies (ciasteczka) i inne pokrewne technologie, które mają na celu:
- Zapewnienie bezpieczeństwa podczas korzystania z naszych stron
- Ulepszenie świadczonych przez nas usług poprzez wykorzystanie danych w celach analitycznych i statystycznych
- Poznanie Twoich preferencji na podstawie sposobu korzystania z naszych serwisów
- Wyświetlanie spersonalizowanych reklam, które odpowiadają Twoim zainteresowaniom

Zakres wykorzystywania plików cookies możesz określić w ustawieniach Twojej przeglądarki. Bez wprowadzenia zmian ustawień, informacje w plikach cookies mogą być zapisywane w pamięci Twojego urządzenia.


Administratorzy danych

Administratorem tych danych jesteśmy my, czyli Twoje-Miasto Sp. z o.o., ul. Legionów 57A 86-300 Grudziądz jak również nasi Zaufani Partnerzy z którymi współpracujemy. Najczęściej ta współpraca ma na celu dostosowywanie reklam, które widzisz na naszych stronach do Twoich potrzeb i zainteresowań oraz wykonywanie różnych badań mających na celu polepszanie usług internetowych i dostosowywanie ich do potrzeb użytkowników. Szczegółowe informacje dotyczące administratorów znajdują się w Polityce Prywatności.


Jak wykorzystujemy Twoje dane

W ramach świadczonych przez nas usług staramy się wyświetlać reklamy odpowiadające Twoim zainteresowaniom, które dotyczą naszych produktów oraz produktów klientów korzystających z naszych usług reklamowych (marketing bezpośredni). W tym celu wykorzystujemy informacje zapisywane w plikach cookies, które otrzymujemy podczas korzystania z naszych stron. Nasze działania podejmowane są zgodnie z obowiązującym prawem w ramach tzw. uzasadnionego interesu administratora danych, ponieważ chcemy, by wszystkie nasze usługi, w tym wyświetlane reklamy, były najlepiej dopasowane do potrzeb użytkownika.


Wykorzystywanie Twoich danych przez naszych partnerów

Podobne działania w celach marketingowych podejmują nasi Zaufani Partnerzy, którym udostępniamy powierzchnię reklamową na naszych stronach. Wśród Zaufanych Partnerów znajdują się dostawcy technologii reklamowej, sieci reklamowe, domy mediowe, agencje interaktywne oraz reklamodawcy.
Nasi partnerzy gromadzą i wykorzystują informacje określające Twój sposób korzystania z naszych serwisów. Dzięki temu wyświetlają reklamy najbardziej dopasowane do uzyskanych informacji oraz udostępniają je innym podmiotom wyświetlającym lub zlecającym reklamę w Internecie.
W związku z reformą prawa ochrony danych osobowych nasi partnerzy potrzebują Twojej zgody na działania, których dokonują na naszych stronach. W przypadku jej udzielenia nasi partnerzy będą mogli, w ramach uzasadnionego interesu, wykorzystać Twoje informacje także dla celów analitycznych służących ocenie skuteczności podejmowanych działań marketingowych.
Pamiętaj, że ewentualna zgoda jest Twoją dobrowolną decyzją, natomiast brak jej udzielenia może wpłynąć na Twój komfort korzystania z naszych serwisów. Reklamy nieodpowiadające zainteresowaniom użytkownika są nie tylko nieatrakcyjne, ale i drażniące dla odbiorcy.

Zgodę możesz udzielić poprzez zamknięcie tego komunikatu (kliknięcie w przycisk "Przejdź do serwisu" lub "X"). Udzieloną zgodę możesz w każdej chwili wycofać, co jednak nie będzie równoznaczne z tym, że korzystanie z tych informacji do czasu wycofania zgody było niezgodne z prawem.


Jakie masz prawa?

Masz pełne prawo do zgłoszenia podmiotowi wykorzystującemu Twoje dane osobowe żądania dostępu do tych informacji, ich poprawiania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania. Pamiętaj jednak, że nie w każdym przypadku możliwe jest zrealizowanie Twoich praw w odniesieniu do informacji zapisanych w plikach cookies.

Więcej szczegółów znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.