Jak uzyskać odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną i dlaczego trwa to tak długo?

Podział nieruchomości na wniosek właściciela, w wyniku którego dochodzi do wydzielenia działki pod drogę publiczną, skutkuje przejściem prawa własności takiej działki z mocy prawa na rzecz gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa. Do przejścia własności na rzecz podmiotu publicznego niezbędne jest tylko i wyłącznie by decyzja podziałowa stała się ostateczna.
REKLAMA
Do przejścia własności na rzecz podmiotu publicznego nie jest wymagany wpis tego podmiotu do księgi wieczystej.

Zgodnie z art. 98 ust. 2  ustawy o gospodarce nieruchomościami (ugn) wpis do księgi wieczystej podmiotu publicznego następuje na jego wniosek. Często zdarza się, że podmioty publiczne zwlekają z ujawnieniem prawa własności w księdze wieczystej tylko po to by opóźnić ustalenie odszkodowania, pomimo obowiązku wynikającego z w/w art. 98 ust. 2 ugn oraz z art. 35 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.  Dlaczego tak się dzieje?

Praktyka wskazuje, że nieskładanie wniosków przed niektóre organy administracji zarówno do księgi wieczystej jak i ewidencji gruntów ma na celu właśnie opóźnienie ustalenia odszkodowania. Niejednokrotnie się zdarza, że były właściciel nieruchomości nie jest świadomy tego, że już nie jest właścicielem wydzielonej pod drogę publiczną, gdyż otrzymał błędną informację z urzędu. Informację, która pozostaje w sprzeczności z przepisami ugn oraz zasadą zaufania obywateli do organów administracji publicznej (art. 8 kodeksu postępowania cywilnego (kpa)) jak i informowania stron (art. 9 kpa).

Decyzja o podziale nieruchomości staje się ostateczna z upływem 14 dni od daty doręczenia jej stronie, która nie zdecyduje się na jej zaskarżenie do SKO.  Gdy decyzja staje się ostateczna, były właściciel jest uprawniony do odszkodowania.

Także na tym etapie postępowania dochodzi do jego nieuzasadnionego przedłużania, tak by maksymalnie w czasie opóźnić wypłatę należnego byłemu właścicielowi odszkodowania. Co można  w takim przypadku zrobić? Jak się bronić przed urzędniczą obstrukcją?

W pierwszym etapie, toczą się negocjacje pomiędzy byłym właścicielem, a obecnym (podmiotem publicznym). Na tym etapie nieskuteczne jest ponaglenie, przewidziane w kpa na wypadek bezczynności albo przewlekłości organu administracji.  Do momentu zakończenia negocjacji, które nie są prowadzone na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, nie można więc ponaglić organu administracji na podstawie art. 37 kpa.

Dopiero gdy negocjacje zakończą się brakiem porozumienia co do wysokości odszkodowania lub np. sposobu jego zapłaty (raty lub nieruchomość zamienna) wszczynane jest postępowania administracyjne w tym zakresie. Na tym etapie warto także korzystać z w/w ponaglenia, a jeśli i ono okaże się nieskuteczne, to pozostaje wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność albo przewlekłość organu administracji (sądy administracyjne stosują zdecydowanie bardziej rygorystyczne kryteria oceny bezczynności albo przewlekłości, aniżeli organy administracji).

Odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną jest ustalane na podstawie operatu szacunkowego. Wartość nieruchomości określona w takim operacie ma bezpośredni wpływ na wysokość należnego odszkodowania i zdecydowanie warto ją profesjonalnie zweryfikować zarówno na etapie negocjacji jak i postępowania administracyjnego, gdyż obecnie niemal każda nieruchomość jest warta setki tysięcy złotych lub więcej. Praktyką organów administracji jest ustalanie odszkodowania na podstawie operatów szacunkowych sporządzonych przez powołanych przez  te organy biegłych, pomimo tego że przepisy ugn dają podstawę do ustalenia odszkodowania także na podstawie opinii sporządzonej prywatnie na zlecenie byłego właściciela. Rolą organu administracji zarówno w jednym jak i drugim przypadku jest rzetelne zweryfikowanie takiego operatu i jeśli taka weryfikacja będzie pozytywna, ustalenie na podstawie operatu odszkodowania.

Termin zapłaty odszkodowania wynosi co do zasady 14 dni, liczonych od dnia kiedy decyzja o odszkodowaniu stanie się ostateczna, lecz może za zgodą wszystkich osób uprawnionych do odszkodowania zostać wydłużony (w praktyce 45 lub 90 dni).

Warto zadbać o swoją nieruchomość oraz należne nam odszkodowanie i dlatego zachęcam do aktywnego udziału w tego typu postępowaniach na każdym jego etapie. Do napisania artykułu zachęciły mnie przypadki kilku z moich klientów, którzy dosłownie zostali pokrzywdzeni w tego typu sprawach. Na koniec dodam, że nawet jeśli postępowanie zakończyło się ostateczną decyzją o odszkodowaniu, lecz wysokość odszkodowania została rażąco zaniżona (2 lub nawet 3 krotnie) to przychodzi nam z pomocą postępowanie nadzorcze, którego wynikiem może być stwierdzenie nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa (nie dotyczy to spraw, które zakończyły się prawomocnym wyrokiem sadu administracyjnego).
PRZECZYTAJ JESZCZE
Koronawirus
893393
zobacz mapę / szczegóły
REKLAMA

Kalendarz Wydarzeń / Koncertów / Imprez w Polsce

kiedy
2021-04-30 23:59
miejsce
Internet, Internet, Streaming online
wstęp biletowany
kiedy
2021-04-30 23:59
miejsce
Internet, Internet, Streaming online
wstęp biletowany
kiedy
2021-04-30 23:59
miejsce
Internet, Internet, Streaming online
wstęp biletowany
kiedy
2021-04-30 23:59
miejsce
Internet, Internet, Streaming online
wstęp biletowany